
Kunnen zeevogels
die leven aan schuimranden
van de getijden
een onpeilbare diepte
bevatten ― en, wat dat zegt …
Ono no Komachi, 834-880 AD
Het besef
De meeste tanka’s van Ono no Komachi gaan over passionele liefdes, onderhuidse eenzaamheid en beklemmende angst. Enkele dragen iets van hoop en verwachting in zich; of houden zich bezig met onze eindigheid. Daarom is bovenstaande tanka zeer opmerkelijk, je mag zeggen: filosofisch getint. Het lijkt of zij in dit vers ― na al haar turbulente levenservaringen ― stilstaat bij zichzelf, haar eigen existentie. Misschien vereenzelvigt zij zich met een zeevogel die twee ernstige vragen voorlegt: zijn wij in staat een onpeilbare diepte te bevatten en wat zegt dat dan over een ja of nee?
De zee is een wereld op zich, vol leven met tevens het begin van dit leven. Enkele tekenen ervan zijn aan de randen van getijden te vinden of spoelen als resten aan. De mens leeft op een aardkorst, waarvan de aardkern op 6370 km ligt, 6000°hitte. Van aardkorst tot aardkern is er geen leven, alleen massa. Ofwel: het jonge leven in zee is aan land gegaan. In die uiterst veelzijdige evolutie is ergens de mens ontstaan.
Keert Ono no Komachi hier terug naar het grensgebied land-zee? ― aangevend dat in zee oervragen besloten liggen die wij mogelijk wel/niet kunnen bevatten. En zo nee, het dan moeten doen met een beperkt bereik van ons aanvoelen en onze inzichten ― wel gezegend met het besef dat zoveel grondvragen voor ons niet te bevatten zijn.
Vorige vertelling: Daarboven volgende vertelling: De leilinde
