Verteld en beschouwd inleiding

Inleiding – Erik Heijerman

Zoek jezelf niet buiten jezelf.

Aulus Persius Flaccus, 34-62
dichter, prozaïst, filosoof

In de jaren ’90 werkten Simon Buschman en ik regelmatig samen op de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW) in Leusden, waar we programma’s organiseerden op het raakvlak van filosofie en literatuur. Het contact bleef en toen Simon in een later stadium zijn website sbteksten.nl begon, waarop hij gedichten en vertellingen publiceerde, werd ik bij deze website betrokken, waarvoor ik beschouwingen schreef bij menige vertelling.

Gaandeweg bleek dat we elkaar in de samenvoeging van vertellingen en beschouwingen goed konden vinden en stimuleerden we elkaar bij het schrijven. Deze samenwerking bleek wederzijds uitermate vruchtbaar te werken. Het resultaat hiervan is deze bundel, Verteld & Beschouwd. De 18 vertellingen zijn een neerslag van wat Simon opmerkte tijdens zijn omgang ‘met de ander – met medemensen’, in het bijzonder tijdens zijn coaching gesprekken en therapieën. De 18 beschouwingen, op mijn beurt, zijn weer een neerslag van wat ik in de teksten van Simon opmerkte, vaak aspecten van filosofische aard.

De vertellingen zijn autofictief, wat wil zeggen dat ze fictief zijn, maar geschreven werden vanuit een gevoel dat Simon bij bepaalde gebeurtenissen of ontmoetingen in zijn leven had. We hoeven de autobiografische details daarvan niet te weten, als het goed is blijkt dat gevoel uit de tekst zelf. In die zin zijn de vertellingen niet waar – maar wel waarachtig. Soms kunnen ze wel elementen of echo’s uit Simons levensgeschiedenis bevatten.

Een voorbeeld daarvan zijn de vertellingen die zich in Spanje afspelen; Simon en Carla woonden er zeven jaar. Deze vertellingen zijn voorzien van het label ‘España’. Een ander voorbeeld zijn de Japanse versvormen, die in elke vertelling voorkomen. Die getuigen van het autobiografische feit dat Simon een liefhebber en beoefenaar van deze versvormen is.

De vroegste Japanse versvorm, zo rond 500, is de tanka. Deze bestaat uit vijf regels met doorgaans 5-7-5-7-7 lettergrepen. Vooral vrouwen wisselden in die tijd tanka’s aan elkaar uit; als briefcontacten. Een tanka en een tekst tezamen worden tanbun genoemd (tan van tanka, bun van vertelling). Veel van Simons vertellingen zijn tanbuns.

Dat deze herfst kwam,
langzaam, bijna als vanzelf,
moet me zijn ontgaan,
maar het geluid van de wind
maakte mijn hart onrustig.

Fujiwara no Toshiyuki, ⴕ 901/906

In de bundel staan tevens haibuns, vertellingen met de Japanse versvorm haiku, ontstaan rond 1600. Deze bestaat uit drie regels met doorgaans 5-7-5 lettergrepen. Tenslotte zijn er vertellingen die verweven zijn met zowel tanka als haiku, de tanhaibuns. Zo biedt deze bundel een rijk en gevarieerd spectrum aan literaire teksten.

Voorbij – de dagen
dat nachtegalenstemmen
van ver weerklonken.

Taniguchi Buson, 1715-1783

In Simons vertellingen toont zich de condition humaine: de mensen en wat hen overkomt aan blijdschap en verdriet, geluk en tragiek, ontgoocheling en berusting. In mijn beschouwingen worden deze aspecten eruit gelicht en vervolgens filosofisch nader gearticuleerd.

 
 

Vorige: de auteurs          Volgende: Nee – Nee toch!